اعتدال در امور مختلف، راهحل گذر از برخی مشکلات زندگی است، اما در میان بدنسازان بسیاری از مواقع مسیر معتدلی وجود ندارد، چرا که مباحثی چون تمرینات هوازی، برخی از بدنسازان معتقد به مضر بودن آنها هستند و به هیچ عنوان در اوقات حجم سازی به سراغ آنها نمیروند اما حقیقت داستان چیز دیگری است و اغلب این افراد در اشتباه به سر میبرند. ماجرا از این قرار است که تمرینات هوازی به هیچ یک از عضلات با ارزش شما صدمه وارد نمیکنند و با گنجاندن صحیح آن در برنامه تمرينیتان میتوانید به خوبی از فواید آن استفاده کنید.


یک چرخه طبیعی
دستگاه سوختوساز بدن به طور پیچیده َهمواره در حال تجزیه و ساخت بافتهای تازه است. از این رو تمرینات هوازی بدون شک عضلات را میسوزانند و پروتئین آنها به عنوان یکی از منابع انرژی در اختیار بدن قرار خواهد گرفت. این موضوع به دلیل ساختار طبیعی ارگانهای بدن رخ میدهد. در حقیقت چرخه بازیافت پروتئین در بدن به طور متناوب بین چرخه «آنابولیک و کاتابولیک» حرکت میکند. بدون شک هدف هر ورزشكاري حرکت به سمت حالت آنابولیکی و فرار از حالت کاتابولیکی است. از این رو هرچه بدن در حالت آنابولیکی قرار بگیرد، فرآیندهای عضله سازی در بدن بهتر صورت میگیرد و وزن افزایش مییابد.
این حقیقت فیزیولوژیکی گاهی باعث عدم انجام تمرینات قلبی و عروقی یا همان هوازی به بهانه از دست دادن عضله در افراد میشود. اما آیا میدانید که در طی خواب شبانه که غذا مصرف میکنید هم عضله از دست میدهید؟ در اصل برای فرار از این موضوع نمیتوان خواب شبانه را متوقف کرد، در حقیقت راههای دیگری برای مختل کردن این سامانه مضر وجود دارد.
بدون هیچ گمانی باید بدانیم که احتمال تخریب عضلات دراثر تمرینات شدید هوازی وجود دارد. ولی این امرتنها برای انواع خاصی از تیپهای بدنی امکانپذیر است و برای دیگر تیپها کمی بعید به نظر میرسد. اجتناب کامل از تمرینات هوازی به جهت خاصیت عضلهسوزی آن کاری بسیار اشتباه است. تمرینات هوازی بیش از اندازه میتواند بدن را به سمت حالت کاتابولیکی سوق دهد و از سوی دیگر تعیین و تخمین مقدار تمرینات هوازی کار بسیار دشواری است. ولی حدودا هر فرد میتواند روزانه بین 45 تا 60 دقیقه را به انجام این ورزشها اختصاص دهد. این شکل انجام تمرینات هوازی در کنار برخورداری از یک رژیم غذایی متعادل شما را در حالت آنابولیکی حفظ خواهد کرد.

havazi-farshid nezakati personal trainer2.jpg


واقعیت، نکته دیگری است
از طرف دیگر تمرینات ایروبیک میتواند با ارسال خون و اکسیژن بیشتر به سمت عضلات رشد و ریکاوری آنها را نیز بهبود ببخشد. این شکل از تمرینات باعث یورش بیشتر خون به داخل رگها شده و سایز و تعداد رگهای خونی در بدن را به شکل قابل توجهی افزایش میدهند. رگهای خونی در حقیقت مسیرهای تغذیه هستند که اکسیژن و مواد مغذی را به بافتهای بدن از جمله عضلات منتقل میسازند و از سوی دیگر مواد زائد را از ارگانها و بافتها دور میکنند. این شبکه گردشی ظرفیت قلبی و عروقی نامیده میشوند. بنابراین ایروبیک نه تنها عضلات را از بین نمیبرد، بلکه مبانی رشد و توسعه آنها را نیز بهبود میبخشد و مواد لازم را در اختیار این بافتها قرار میدهد. در کنار اینها، این دسته از تمرینات برای چربیسوزی نیز بسیار مفید هستند. باید بدانیم که کاهش عضلات بیشتر به سبب سستی در رژیم غذایی است و تمرینات هوازی نقش بسیار کمی در آنها دارند. از این رو میتوان سه علت اساسی زیر را عاملان سستی در رژیم غذایی دانست و با آنها مبارزه کرد.
عدم مصرف پروتئین کافی به عنوان اولین و مهمترین عامل به حساب میآید. پروتئین یکی از مهمترین مواد در راه کسب توسعه عضلانی است و در صورت فقدان آن بدن خیلی زود حالت آنابولیکی را ترک کرده و به سمت و سوی کاتابولیکی میرود. برای باقیماندن در شرایط مثبت باید در هر 5 یا 6 وعده روزانه این ماده را در برنامه غذایی گنجاند. دومین عامل عدم دریافت مقدار کافی کالری میباشد. کالری سوخت بدن است و بدون آن عضلات پرارزش شما از بین خواهند رفت. زمانی که کالری شما کم باشد بدن خود به خود به سمت گرسنگی میرود و متابولسیم بدن کم شده و بدن به منظور نگهداری و تامین انرژی به ناچار بافتهای عضلانی را از بین میبرد. از آنجایی که بافتهای عضلانی همه و همه بسیار فعال هستند و نرخ بالای متابولیکی دارند، نگهداری از آنها نیازمند دریافت کالری قابل توجهی است. از این رو در حین احساس گرسنگی احتمال نابودی عضلات بسیار زیاد است.
دلیل سوم نیز عدم دست زدن به وزنههای تمرینی است. این تصور کاملاً رد شدهای است که برای کاهش وزن ابتدا باید از فعالیتهای هوازی کار را شروع کرد. وزنه زدن در حین رژیمهای کاهش وزن بافتهای موثر عضله را از بین نمیبرد.نکته اساسی اینجاست که به محض دوری از منابع مغذی تغذیهای بدن در فاز عضلهسوزی قرار خواهد گرفت. اغلب مردم فکر میکنند با کاهش مواد غذایی مصرفی بدن را میتوان در حالت گرسنگی حفظ کرد، اما در چنین شرایطی چربی کمی به همراه بافتهای عضلانی با ارزش از بدن خارج میشوند که هیچ کدام سود چندانی برای بدن ندارند. تنها راه حفظ عضلات و کم کردن چربیهای اطراف آنها، بهرهگیری از یک رژیم متعادل و مغذی و پیروی از یک برنامه چربیسوزی ایروبیک متعادل است.

بهنام مظاهری